Pčele
Naš život pod uticajem je energija i vibracija cele prirode. Na nas utiču energije Zemlje, Sunca, zvezda i planeta, vibracije bilja, drveća, životinja, kao i misli ljudi oko nas. Mnogo zavisimo od toga šta drugi o nama misle. Osećamo, međutim, i one negativne i pozitivne misli koje nisu upućene nama.
U medu i pčelinjim proizvodima sakupljene su sve pozitivne vibracije cele prirode, kao i samih pčela. Za razliku od ljudi, pčele se nisu nikad razočarale u svojim nastojanjima za organizovanim životom. One žive tako kako su živele hiljadama godina. Čak i kad im oduzmemo sa toliko truda sakupljan med i potkradamo ostale proizvode, one i dalje strpljivo oprašuju naše bilje i snabdevaju nas jednim od najslađih prirodnih slatkiša i proizvodima koji nam pomažu u lečenju raznih bolesti. Iako ih ubijamo pesticidima, one koje prežive i dalje nam podaruju nezagađene proizvode i zdravu hranu. Med je sinteza duše pčela i cveća.
Nauka je dokazala da se pčele pojavljuju pedeset do šezdeset hiljada godina pre čoveka. U otkrivenim krečnjacima od pre trideset miliona godina mogu se videti skamenjene pčele. Mnogi istorijski spomenici pokazuju da je prvobitni čovek poznavao i voleo med. Još 3000 godina pre naše ere na tlu Egipta je pčelarstvo bilo dobro razvijeno. Stanovništvo je prenosilo košnice u medonosne krajeve, uz Nil i niz Nil, na velikim pletenim splavovima, i vraćalo se sa prikupljenim medom. Činjenica da je od prve dinastije na amblemima i na grobnicama faraona bila prikazivana pčela, pokazuje koliko su je cenili. Po starim egipatskim piramidama i obeliscima može se suditi da su se Egipćani tada koristili medom ne samo kao hranom, već su poznavali i njegovo lekovito, kozmetičko i konzervirajuće dejstvo. U Asiriji su tela umrlih mazali medom, a zatim ih pokrivali voskom.
U Indiji još pre 4000 godina poznavali su raznovrsna hranljiva i lekovita svojstva meda. Koristili su ga kao protivotrov u slučajevima trovanja biljnim, životinjskim i mineralnim materijama. Iskustvo je prenošeno sa kolena na koleno, iz stoleća u stoleće, i tako je pčelarstvo postalo tradicija te zemlje.
Kineska medicina još u drugom milenijumu pre nove ere preporučuje med i pčelinje proizvode kao veoma efikasna sredstva u lečenju raznih bolesti. I u Palestini pčelarstvo je bilo veoma rano razvijeno. U stenama je živeo veoma veliki broj pčelinjih društava, a za vreme vrućih letnjih dana iz njih je curio med i zbog toga su Palestinu nazivali „zemljom gde teku med i mleko”. U grčkoj mitologiji ima mnogo legendi o čarobnoj moći meda. Veliki Homer u „Ilijadi” i „Odiseji” opeva med i njegove vanredne hranljive osobine. Junakinja Agameda leči bolesnike i umiruje njihove živce, daje san i muškost grčkim vojnicima napadajući ih čarobnim pićem zvanim „kikeon”, u kome je bilo najviše meda. Hipokrat (460 – 377. godine pre n.e.) u svojim radovima ističe da med deluje kao sredstvo za dezinfekciju i iskašljavanje i produžuje život ljudi. On preporučuje med za lečenje bolesti stomaka i creva, kao i zagađenih rana.
I u Kuranu se pominju lekovita svojstva meda. Sam Muhamed je govorio bolesnicima: “Jedite med, od njega ćete ozdraviti.” Najpoznatiji predstavnik arapske medicine preporučuje med kao lek i hranu koja produžuje ljudski život. Čak i pesnici kao što je rimski Vergilije opevali su veliku ljubav prema pčeli i medu.
Naši preci su još u prapostojbini, šumama Ukrajine i Južne Rusije, znali za pčele i koristili njihove proizvode med i vosak za lične potrebe i kao sredstvo za razmenu dobara. Poznato je da su Sloveni od pamtiveka uživali u medovini, izvanrednom piću spravljenom od meda. Dolaskom na Balkansko poluostrvo produžili su pčelarsku tradiciju. Jedan od najstarijih zapisa koji potiče sa našeg tla nastao je 448. godine. Načinio ga je Prisko Retor koji je u to vreme od strane vizantijskog cara Teodosija II upućen u poslanstvo Atili, vođi Huna. Autor ističe kako ga je slovenski živalj Podunavlja ugostio medom i kašom i kako su Vizantinci bili posluženi medovinom umesto vina.
Iz tog doba i potiče najstariji poznati način konzerviranja šljiva u našem narodu. Iz zdravog voća treba izvaditi pažljivo koštice tako da šljive nemaju veliki otvor. Dodati malo istucanog cimeta i karanfilića. Staviti med na štednjak da provri, u tolikoj količini da kasnije može pokriti šljive. Skinuti ga sa vatre da se izbstri i ohladiti. Naređati šljive u drveno burence, naliti ih ohlađenim medom, zapušiti otvor burenceta i valjati ga gore-dole da se med potpuno sa šljivama izmeša. Staviti burence sa šljivama u hladan i mračan podrum i svaki dan ga ponovo valjati. Nakon dva do tri meseca otvoriti bure i služiti šljive pripremljene na ovakav specijalan način.
Za vreme robovanja pod Turcima, u našem narodu je sve vreme med bio jedan od najvažnijih lekova. Posle oslobođenja od Turaka nije izgubio značaj kao lek, što se vidi iz mnogobrojnih starih recepata, kao što je onaj od lubenice i meda protiv astme:
Uzme se jedna velika lubenica, na vrhu se napravi otvor i kroz taj otvor u nju se sipa toliko livadskog meda koliko može da stane. Nakon toga se otvor začepi i lubenica zakopa u zemlju na oko pola metra dubine. Kroz pet dana izvadi se iz zemlje i iscedi sav sok. Sok se pije pre doručka po pola i posle večere po punu čašu.
Iz toga doba potiče i tzv. hajdučki melem za rane. Kao što i samo ime kaže, upotrebljavali su ga hajduci jer je veoma efikasan u lečenju rana od vatrenog oružja i baruta.
Pomeša se 250 gr meda i 50 gr svinjske masti koja se prethodno ispire iz više voda. Melem se čuva u staklenoj tegli na hladnom i tamnom mestu. Rana se najpre (a i kod svakog previjanja) ispere čistim vinom i osuši, a onda premaže melemom. Preko toga se stavlja čista lanena krpa ili gaza. Ovo se ponavlja dva puta u toku dana.
Kroz hiljade godina, dakle, med je korišćen ne samo zbog njegove slasti, da zasladi tegoban ljudski život, već i kao hrana koja doprinosi zdravlju, produženju života, ali i kao pomoć u bolesti. Danas se čovek vraća prirodi, tako da se i u lečenju sve više koriste prirodni biljni proizvodi i lekovite materije.
Onog trenutka kada nestanu pčele, iščeznuće svaki život na zemlji – zabeleženo je u drevnim zapisima.
Marija Hegediš (ex Ružanović)
Leave a Reply